Soczewka nagle zaczyna uwierać, obraz się rozmazuje albo oko robi się czerwone? Problem określany jako wada soczewek może oznaczać zarówno fizyczne uszkodzenie produktu, jak i źle dobrane parametry, osad lub reakcję samego oka. Poniżej wyjaśniam, jak rozpoznać poszczególne sytuacje, co zrobić od razu i kiedy nie czekać z konsultacją okulistyczną.
Najważniejsze informacje o problemach z soczewkami kontaktowymi
- Nie używaj soczewki pękniętej, rozdartej, wyszczerbionej ani trwale odkształconej.
- Nieostre widzenie nie zawsze oznacza uszkodzenie. Przyczyną może być osad, przesunięcie soczewki, zły parametr lub suchość oka.
- Przy bólu, światłowstręcie, silnym zaczerwienieniu albo wydzielinie zdejmij soczewkę i skontaktuj się z okulistą.
- Woda z kranu nie nadaje się do płukania ani przechowywania soczewek kontaktowych.
- Jeśli problem powtarza się mimo wymiany soczewki, potrzebne jest sprawdzenie oka i dopasowania soczewek, a nie tylko zakup kolejnego opakowania.
Nie każda wada oznacza uszkodzoną soczewkę
Najpierw rozdzielam dwie sytuacje, które często są wrzucane do jednego worka. Pierwsza to rzeczywisty defekt soczewki, czyli pęknięcie, rozdarcie, wyszczerbienie brzegu albo trwała deformacja. Druga to problem z widzeniem lub komfortem, który wynika z niewłaściwego dopasowania, osadu, przesuszenia oka albo infekcji.
Jeżeli po założeniu widzisz niewyraźnie, nie zakładaj od razu, że produkt jest wadliwy. Umyj i dokładnie osusz ręce, zdejmij soczewkę, sprawdź ją w płynie i porównaj z drugą. Czasem niewielki pyłek lub tłusty osad daje wrażenie poważnej usterki, ale ponowne użycie soczewki po przepłukaniu odpowiednim płynem nie zawsze jest dobrym rozwiązaniem.
Istotny jest też rodzaj korekcji. Soczewka toryczna koryguje astygmatyzm i musi odpowiednio ustawić się na oku. Gdy się obraca, obraz może falować lub rozmazywać się przy mruganiu, mimo że sama soczewka nie jest uszkodzona. Podobnie soczewka multifokalna może wymagać okresu adaptacji i nie zapewniać takiej samej ostrości w każdej odległości jak dobrze dobrane okulary.Jak rozpoznać uszkodzenie i inne źródła dyskomfortu
| Co zauważasz | Możliwa przyczyna | Co zrobić |
|---|---|---|
| Ostry ból lub kłucie przy każdym mrugnięciu | Pęknięcie, naderwany brzeg, ciało obce | Natychmiast zdejmij soczewkę i jej nie zakładaj ponownie |
| Niewyraźne widzenie, które poprawia się po mruganiu | Suchość oka, osad, niestabilny film łzowy | Zdejmij soczewkę, oceń jej stan i użyj okularów |
| Podwójne lub falujące widzenie | Przesunięcie soczewki torycznej albo zły parametr | Przerwij noszenie i skontroluj dopasowanie |
| Zaczerwienienie, pieczenie, łzawienie | Podrażnienie, alergia, zapalenie lub infekcja | Nie zakładaj soczewki ponownie i skontaktuj się ze specjalistą |
| Soczewka nie trzyma kształtu po wyjęciu | Uszkodzenie materiału albo przesuszenie | Wyrzuć ją, szczególnie gdy jest jednorazowa |
Uszkodzenia mechaniczne
Najbardziej oczywiste defekty to rozcięcie, pęknięcie i nierówny brzeg. Mogą powstać przy wyjmowaniu paznokciem, przez kontakt z ostrym pojemnikiem albo wskutek niewłaściwego przechowywania. Nawet małe naderwanie może drażnić rogówkę, czyli przezroczystą przednią część oka.
Nie próbuj przycinać brzegu, prostować soczewki ani „ratować” jej dodatkową porcją płynu. Taki zabieg nie przywróci właściwej geometrii produktu. Uszkodzoną soczewkę najlepiej wyrzucić, a jeśli objawy utrzymują się po jej wyjęciu, potraktować sprawę jako problem zdrowotny, nie zakupowy.
Przeczytaj również: Soczewki okularowe - Jak wybrać idealne? Poradnik
Osad, kosmetyki i przesuszenie
Soczewka może wyglądać na całą, a mimo to powodować pieczenie lub zamglone widzenie. Winne bywają osady białkowe, tłuszcz, makijaż, kurz albo zbyt długie noszenie. W przypadku soczewek wielokrotnego użytku konieczna jest pielęgnacja zgodna z instrukcją producenta, ale nie każdy osad da się bezpiecznie usunąć.
Nie płucz soczewki wodą z kranu i nie przechowuj jej w wodzie. Woda może zawierać drobnoustroje, które zwiększają ryzyko poważnego zapalenia rogówki. Do pielęgnacji używaj świeżego, przeznaczonego do tego płynu, a nie soli fizjologicznej jako środka dezynfekującego.
Co zrobić, gdy soczewka nagle przeszkadza
W pierwszej kolejności przestań pocierać oko. Umyj ręce wodą z mydłem, dokładnie je osusz i zdejmij soczewkę. Jeśli nie możesz jej łatwo wyjąć, nie używaj siły i nie sięgaj po pęsetę ani inne narzędzia.
Po wyjęciu sprawdź, czy problem znika. Jeżeli widzenie wraca do normy, a oko nie jest czerwone ani bolesne, przyczyną mogła być soczewka zabrudzona, przesunięta lub zużyta. Mimo to wadliwy egzemplarz należy zastąpić nowym, a do czasu wyjaśnienia sytuacji korzystać z okularów.
- Zdejmij soczewkę przy zachowaniu higieny rąk.
- Oceń, czy nie ma pęknięcia, nacięcia, osadu lub odkształcenia.
- Nie zakładaj ponownie produktu, który wywołał ból lub wyraźne podrażnienie.
- Zapisz nazwę produktu, numer partii i datę otwarcia opakowania, jeśli podejrzewasz wadę fabryczną.
- W razie utrzymujących się objawów skontaktuj się z optometrystą lub okulistą.
Jeśli jest to soczewka jednodniowa, nie przechowuj jej na później. Soczewka miesięczna również nie powinna być noszona dłużej niż przewidział producent. Określenie „miesięczna” zwykle odnosi się do okresu od otwarcia opakowania, a nie do trzydziestu pojedynczych założeń rozciągniętych na dowolnie długi czas.
Kiedy potrzebna jest pilna konsultacja
Nie da się wiarygodnie ocenić powagi problemu wyłącznie na podstawie wyglądu soczewki. Ból oka, światłowstręt, silne zaczerwienienie, nagłe pogorszenie widzenia, ropna wydzielina lub wyraźna nadwrażliwość na światło wymagają szybkiego kontaktu z okulistą, najlepiej tego samego dnia.
Szczególnej ostrożności wymagają objawy, które narastają po zdjęciu soczewki albo pojawiają się po spaniu w soczewkach, kąpieli w basenie czy kontakcie z wodą. W takich przypadkach nie zakładaj kolejnej pary „na próbę” i nie lecz oka samodzielnie przypadkowymi kroplami.
Przy podejrzeniu infekcji specjalista może potrzebować obejrzeć soczewkę lub opakowanie. Dlatego, jeśli lekarz zaleci zachowanie produktu, umieść go w oryginalnym płynie w zamkniętym pojemniku. Nie wkładaj go ponownie do oka, nawet jeśli po kilku godzinach wygląda lepiej.
Jak ograniczyć ryzyko problemów przy codziennym noszeniu
Największą różnicę robią proste nawyki, nie najdroższy model. Soczewki zakładaj przed makijażem, zdejmuj przed demakijażem i nie śpij w nich, chyba że konkretny produkt został do tego przeznaczony, a specjalista wyraźnie to zaakceptował.- Myj i osuszaj ręce przed każdym kontaktem z soczewką.
- Wymieniaj pojemnik mniej więcej co 1-3 miesiące, zgodnie z zaleceniami producenta płynu.
- Nie dolewaj świeżego płynu do starego i nie używaj roztworu po terminie.
- Nie pożyczaj soczewek i nie kupuj ich z niepewnego źródła bez sprawdzenia parametrów.
- Przestrzegaj czasu wymiany, nawet gdy soczewka nadal wydaje się wygodna.
- Miej przy sobie okulary, szczególnie podczas podróży, choroby i długiej pracy przed ekranem.
Jeżeli kłopot powtarza się w każdej nowej parze, samo kupowanie innej marki może nie rozwiązać sprawy. Potrzebne może być sprawdzenie mocy, krzywizny bazowej, średnicy, osi cylindra i ruchomości soczewki na oku. Te parametry nie są zamienne, dlatego recepta na okulary nie zawsze wystarcza do zamówienia soczewek kontaktowych.
W mojej ocenie wiele osób zbyt długo toleruje lekkie pieczenie, bo uznaje je za cenę wygody. Soczewka prawidłowo dobrana i używana nie powinna stale boleć ani powodować wyraźnego zaczerwienienia. Komfort nie jest dodatkiem, tylko jednym z sygnałów, że oko dobrze znosi korekcję.
Co sprawdzić przed powrotem do soczewek
Po jednorazowym podrażnieniu rozsądnie jest zrobić przerwę i wrócić do soczewek dopiero wtedy, gdy oko jest białe, spokojne i pozbawione bólu. Jeśli objawy wracają po założeniu nowej pary, nie testuj kolejnych produktów na własną rękę.
Najbezpieczniejszy plan obejmuje ocenę soczewki, kontrolę higieny, sprawdzenie parametrów oraz badanie powierzchni oka. Taka kolejność pozwala odróżnić wadliwy egzemplarz od źle dobranej korekcji, zespołu suchego oka lub stanu zapalnego.
Jedna uszkodzona soczewka zwykle oznacza konieczność jej wymiany. Nawracający problem z każdą parą oznacza natomiast potrzebę zbadania oka. W tym przypadku okulary na kilka dni i konsultacja są rozsądniejszym rozwiązaniem niż dalsze eksperymenty.
