Najbezpieczniejsza zasada przed wejściem do kabiny
- Zdejmij soczewki przed sauną, łaźnią parową, prysznicem i jacuzzi.
- Wysoka temperatura sprzyja wysychaniu soczewki i filmu łzowego, co może powodować pieczenie oraz uczucie piasku pod powiekami.
- Woda nie jest sterylna, dlatego nie wolno płukać ani przechowywać soczewek w wodzie z kranu.
- Po przypadkowym kontakcie z wodą soczewkę jednodniową wyrzuć, a wielorazową oczyść i zdezynfekuj zgodnie z instrukcją.
- Ból, silne zaczerwienienie lub pogorszenie widzenia wymagają szybkiej konsultacji okulistycznej.
Soczewki a sauna nie są dobrym duetem
Moja praktyczna rekomendacja jest prosta: do sauny lepiej wejść bez soczewek kontaktowych. Nie chodzi o to, że szkło kontaktowe nagle się stopi albo odkształci od samego ciepła. Problemem jest połączenie wysokiej temperatury, szybszego parowania łez, potu oraz możliwego kontaktu z wodą.
W suchej saunie ryzyko związane z wodą jest mniejsze, ale oczy nadal mogą szybko wyschnąć. Soczewka zaczyna wtedy gorzej przesuwać się po rogówce, a jej obecność staje się wyraźnie odczuwalna. Brak natychmiastowego dyskomfortu nie oznacza pełnego bezpieczeństwa, zwłaszcza gdy ktoś spędza w kabinie kilka sesji po kilkanaście minut.
Nie ma jednej, potwierdzonej dla wszystkich użytkowników liczby minut, po której noszenie soczewek w saunie staje się bezpieczne. Znaczenie ma rodzaj soczewek, skłonność do suchego oka, temperatura, długość pobytu i to, czy para lub woda dostanie się do oczu. Dlatego nie traktuję krótkiej, pięciominutowej sesji jako gwarancji, że problem się nie pojawi.
Jak wysoka temperatura wpływa na oczy i soczewki
Soczewka kontaktowa korzysta z filmu łzowego, czyli cienkiej warstwy płynu pokrywającej powierzchnię oka. W gorącym otoczeniu łzy szybciej odparowują, a soczewka może stać się sucha, mniej ruchoma i mniej komfortowa. Typowe objawy to pieczenie, zaczerwienienie, zamglone widzenie i wrażenie ciała obcego.
W saunie suchej, w której temperatura często wynosi około 70-100°C, oczy są narażone przede wszystkim na przesuszenie i podrażnienie. W łaźni parowej temperatura jest zwykle niższa, często około 40-50°C, ale wilgotność jest bardzo wysoka. Para może skraplać się na twarzy, a krople wody mogą przenieść drobnoustroje na soczewkę lub pod jej powierzchnię.
Sama para nie jest równoznaczna z zakażeniem. Większe znaczenie ma to, czy do oka dostanie się niesterylna woda, na przykład z prysznica, wiadra, jacuzzi albo mokrej dłoni. Miękka soczewka może zmienić kształt, lekko spęcznieć i mocniej przylegać do oka, co zwiększa ryzyko otarcia rogówki.
Sauna sucha, parowa i jacuzzi wymagają różnych środków ostrożności
Wszystkie te miejsca łączy jedna rekomendacja, czyli zdjęcie soczewek przed wejściem. Różni się jednak główny mechanizm ryzyka. Poniższe zestawienie pokazuje, czego spodziewać się w poszczególnych warunkach.
| Warunki | Największy problem | Najrozsądniejsze rozwiązanie |
|---|---|---|
| Sauna sucha | Przesuszenie oka, pieczenie i gorszy komfort widzenia | Zdjąć soczewki i korzystać z okularów po wyjściu |
| Łaźnia parowa | Para, skraplająca się woda i łatwiejsze przenoszenie drobnoustrojów | Nie nosić soczewek, szczególnie przy skłonności do suchego oka |
| Jacuzzi lub basen po saunie | Bezpośredni kontakt soczewki z niesterylną wodą | Bezwzględnie zdjąć soczewki przed wejściem do wody |
| Chłodny prysznic po saunie | Woda może dostać się pod soczewkę i zanieczyścić jej powierzchnię | Najpierw zdjąć soczewki, dopiero potem wejść pod prysznic |
Najczęściej lekceważony jest etap schładzania. Ktoś wychodzi z kabiny, przemywa twarz, bierze prysznic i dopiero później przypomina sobie o soczewkach. To właśnie wtedy dochodzi do kontaktu z wodą, którego należy unikać najbardziej. Soczewki nie powinny mieć kontaktu z wodą z kranu, nawet jeśli jest przeznaczona do picia.
Jak przygotować oczy do wizyty w saunie
Najwygodniej zaplanować wizytę tak, aby soczewki wyjąć jeszcze przed wejściem do szatni lub strefy mokrej. Ręce trzeba umyć wodą z mydłem, dokładnie osuszyć i dopiero wtedy zdjąć soczewki. Mokre palce zwiększają ryzyko przeniesienia wody oraz zanieczyszczeń na oko.
Osoby korzystające z soczewek wielorazowych powinny mieć przy sobie świeży płyn dezynfekcyjny i czyste etui. Nie należy zastępować płynu solą fizjologiczną, śliną ani wodą. Sól fizjologiczna może przepłukać soczewkę, ale nie dezynfekuje jej w sposób wystarczający do bezpiecznego przechowywania.Po zdjęciu soczewek potrzebujesz rozwiązania zastępczego. Najprościej zabrać okulary korekcyjne, najlepiej w twardym etui. Jeśli okulary parują po wyjściu z kabiny, można je wytrzeć czystą ściereczką, ale nie należy pocierać oczu ani zakładać soczewek wilgotnymi rękami.
Przeczytaj również: Ból głowy od soczewek kontaktowych - co naprawdę go wywołuje?
Czy krople nawilżające rozwiązują problem
Krople przeznaczone do stosowania z soczewkami mogą poprawić komfort przed wizytą lub po niej, ale nie zmieniają podstawowej zasady. Nie chronią przed zakażeniem po kontakcie z wodą i nie sprawiają, że sauna staje się bezpiecznym miejscem do noszenia soczewek.
Jeśli po saunie oczy są suche, krople powinny być dobrane do rodzaju soczewek i najlepiej pozbawione konserwantów. Gdy preparat wymaga zdjęcia soczewek, trzeba zastosować się do ulotki. Samodzielne używanie przypadkowych kropli, zwłaszcza „wybielających” oczy, może bardziej zamaskować objawy niż rozwiązać problem.
Co zrobić, gdy soczewki zostały w oczach
Jeżeli zorientujesz się w saunie, że nadal masz soczewki, wyjdź z kabiny i zdejmij je przy użyciu umytej oraz dokładnie osuszonej dłoni. Nie próbuj na siłę odrywać soczewki, jeśli oko jest bardzo suche. Możesz użyć kropli nawilżających zgodnych z jej przeznaczeniem i odczekać chwilę.
Po kontakcie soczewki z wodą postępowanie zależy od jej rodzaju. Soczewkę jednodniową należy wyrzucić. Soczewkę wielorazową trzeba oczyścić i zdezynfekować świeżym płynem przez czas wskazany przez producenta. Nie zakładaj jej ponownie od razu po przepłukaniu, jeśli nie przeszła pełnego procesu dezynfekcji.
- Nie płucz soczewki wodą z kranu.
- Nie przechowuj jej w wodzie ani w domowej mieszance soli.
- Nie zakładaj ponownie soczewki, która jest uszkodzona, pęknięta lub wyraźnie zdeformowana.
- Nie pocieraj mocno oka, nawet jeśli czujesz piasek pod powieką.
Jeśli soczewka tylko przebywała w suchej saunie, ale nie miała kontaktu z wodą, po zdjęciu oceń komfort oka. Gdy nie ma żadnych objawów, sama sytuacja zwykle nie oznacza uszkodzenia oka. Mimo to nie wkładałbym tej samej soczewki ponownie tego dnia, szczególnie gdy była wyraźnie sucha lub trudna do zdjęcia.
Kiedy podrażnienie wymaga konsultacji okulistycznej
Lekkie uczucie suchości może ustąpić po zdjęciu soczewek i odpoczynku. Nie należy jednak czekać, jeśli pojawi się ból, światłowstręt, silne zaczerwienienie, wydzielina albo pogorszenie ostrości widzenia. Takie objawy mogą wskazywać na uszkodzenie nabłonka rogówki lub infekcję.
Do okulisty warto zgłosić się pilnie także wtedy, gdy wrażenie ciała obcego utrzymuje się mimo wyjęcia soczewki. Osoby po operacji oka, z zespołem suchego oka, chorobami rogówki albo nawracającymi stanami zapalnymi powinny dodatkowo stosować indywidualne zalecenia lekarza, nawet jeśli wcześniej sauna nie powodowała problemów.
Nie próbuj „przechodzić” bólu przez kolejną sesję ani przykrywać zaczerwienienia kroplami bez konsultacji. Przy soczewkach kontaktowych szybka reakcja ma większe znaczenie niż sprawdzanie, czy objawy same miną.
Najprostszy sposób na bezpieczny seans
Przed wejściem do sauny zdejmij soczewki, włóż je do właściwego płynu albo wyrzuć, jeśli są jednodniowe, i przygotuj okulary. Po seansie najpierw umyj oraz osusz ręce, weź prysznic bez soczewek, a dopiero później zdecyduj, czy ich ponowne założenie jest potrzebne.
Ja trzymałbym się zasady, że kilka minut lepszego widzenia nie jest warte ryzyka podrażnienia lub infekcji. Sauna bez soczewek, okulary w etui i świeży płyn dezynfekcyjny to prosty zestaw, który pozwala korzystać z ciepła bez dokładania oczom niepotrzebnego problemu.
